Гістарычны слоўнік беларускай мовы. Вып. 12. Зашкодный — Злотницкий

Дванаццаты выпуск «Гістарычнага слоўніка беларускай мовы» ўтрымлівае каля 2 000 слоў на літару «З» ад слова «Зашкодный» па слова «Злотницкий» уключна.

http://adverbum.org/histarychny-slounik-belaruskaj-movy12

Чараўко, В.У. Тэстаменты як крыніца па пахавальных традыцыях шляхты і мяшчан XVI–XVIII стст.

Інфарматыўнасць тэстаментаў як крыніцы па пахавальных традыцыях заключаецца ў некалькіх аспектах. Па-першае, знакавым з’яўляецца сам факт дакументавання пажаданняў тэстатара адносна пахавальнай цырымоніі. Фактычна, гэта азначае ўдзел аўтара завяшчання ў падрыхтоўцы да яе. Па-другое, распаўсюджанай з’явай было вызначэнне месца пахавання. Па-трэцяе, у некаторых тэстаментах утрымліваюцца просьбы аб пахаванні побач з роднымі і блізкімі, пераважна з памерлымі супругамі. Гэта сведчыць аб наяўнасці сямейных і нават радавых месцаў для пахавання, што прадугледжвала кцітарскую падтрымку храмаў некаторымі шляхецкімі радамі на працягу некалькіх пакаленняў.

http://adverbum.org/charauko-testamenty

Весці Акадэміі навук БССР. Серыя грамадскіх навук. — 1978. — № 3

У № 3 Вясцей АН БССР (Серыя грамадскіх навук) за 1978 г. з матэрыялаў гістарычнай тэматыкі змешчаны артыкулы І.І. Саладкова пра ўзнікненне камуністычнай партыі (да 75-годдзя ІІ з’езда РСДРП), Н.У. Паўлючэнка пра антыклерыкальныя выступленні сялянства Беларусі ў 1905–1907 гг., С.У. Кабяка пра падпольны друк КПЗБ у 1923–1929 гг., А.П. Купрэевай пра ўдзел Савецкай арміі ў ліквідацыі вынікаў нямецкай акупацыі на тэрыторыі БССР у верасні 1943 — ліпені 1944 г., з этнаграфічных матэрыялаў — М.М. Шкута пра мастацкія асаблівасці бытавых плеценых вырабаў канца ХIХ — пачатку ХХ ст., а таксама публікацыі іншых даследчыкаў.

http://adverbum.org/vescianbssr-1978-3

Черевко, В.В. Внемогильный инвентарь и практика подзахоронения детей на сельских кладбищах 17-18 вв.

При археологическом изучении сельских позднесредневековых могильников Белорусского Подвинья выявлен внемогильный инвентарь. Он представлен фрагментами керамической посуды. Керамика, как правило, присутствует в верхних пластах культурного слоя. Она свидетельствует о поминальной трапезе, что соотносится с традициями белорусов. На могильниках ХVII–ХVIII вв. Жерносеково, Илово, Клещино, Дубровка керамического материала больше, чем на кладбищах ХIV–ХVI вв.
Антропологическое изучение костных останков показало, что в ряде могил присутствуют кости двух индивидов — взрослого и ребёнка. Данные погребения были нарушены, что позволяет говорить о подзахоронениях детей. Поскольку могилы были обозначены каменными надгробными конструкциями, случайное нарушение более ранних погребений маловероятно.

http://adverbum.org/ru/cherevko-vnemogilnyj-inventar

Сімяон Полацкі: светапогляд, грамадска-палітычная і літаратурная дзейнасць матэрыялы V канферэнцыі

У 2019 г. прайшла пятая канферэнцыя, прымеркаваная да 390-годдзя асветніка. У зборніку змешчаны артыкулы В.У. Галубовіча пра замах палачан на жыццё архіепіскапа Антонія Сялявы, А.Я. Жукава пра Супрасльскі зборнік 1507 г., І.Л. Калечыц пра графіці полацкай Спаса-Праабражэнскай царквы XVII ст., К.А. Смірновай пра Евангелле Васіля Цяпінскага а таксама публікацыі шэрагу іншых даследчыкаў.

http://adverbum.org/simiaon-polacki5

Черевко, В.В. Информативность безынвентарных погребений

Результативность изучения погребений во многом зависит от погребального инвентаря. Его отсутствие усложняет датировку и ограничивает возможность реконструкции погребального обряда. Это особенно ощутимо при безынвентарности большинства погребений. На примере сельских могильников Белорусского Подвинья ХIV–ХVIII вв. показано, какого рода информация может быть получена при изучении безынвентарных погребений. Во-первых, отсутствие погребального инвентаря примерно в 91% сельских и в 88% городских погребений является особенностью погребального обряда, отражает религиозные представления людей прошлого. Во-вторых, наличие на 18 из 19 изученных сельских могильников Подвинья каменных надгробных конструкций, не представленных на городских некрополях, также отражает погребальный обряд. Прослеживается изменение конструктивных особенностей надгробий на протяжении ХIV–ХVIII вв.

http://adverbum.org/ru/cherevko-informativnost

Гістарычны слоўнік беларускай мовы. Вып. 11. Заменивати — Зашкодити

Адзінаццаты выпуск «Гістарычнага слоўніка беларускай мовы» ўтрымлівае каля 2 000 слоў на літару «З» ад слова «Заменивати» па слова «Зашкодити» ўключна.

http://adverbum.org/histarychny-slounik-belaruskaj-movy11

ЧеревкоВ.В.Погребальный обряд памятников с каменными намогильными конструкциями БелорусскогоПодвинья

Могильники Белорусского Подвинья ХIV–ХVIII вв. с каменными намогильными конструкциями представляют собой грунтовые кладбища или некрополи на площадках курганных групп предыдущего периода. Большая часть могил обозначена разнообразными надгробиями, часть — каменными крестами. Жители Белорусского Подвинья ХIV–ХVIII вв. хоронили покойных в вытянутом на спине положении с руками, сложенными на тазовых костях, животе или груди, головой на запад с возможными сезонными отклонениями.

http://adverbum.org/ru/cherevko-pogrebalnyj-obriad

Беларускае Падзвінне-2021:вопыт,методыка і вынікі палявых і міждысцыплінарных даследаванняў: зборнік

Зборнік V міжнароднай канферэнцыі «Беларускае Падзвінне» традыцыйна склалі публікацыі па археалогіі, этнаграфіі, гісторыі, мастацтвазнаўству, фізічнай антрапалогіі, краязнаўству Паўночнай Беларусі і сумежных тэрыторый. Асаблівасць зборніка 2021 г. — раздзел «Гісторыя Полацкага езуіцкага калегіума — акадэміі ў сістэме еўрапейскіх адукацыйных традыцый».У ім надрукаваны публікацыі, прысвечаныя розным аспектам функцыянавання Полацкага калегіума — акадэміі, у будынках якога зараз навучаюцца студэнты-гісторыкі Полацкага ўніверсітэта.

http://adverbum.org/belaruskaje-padzvinne-2021

Чараўко, В.У. Пахавальныя помнікі Беларускага Падзвіння XIV–XVIII стагоддзяў: аўтарэферат дысертацыі

Упершыню ў выніку сістэматызацыі звестак аб пахавальных помніках Беларускага Падзвіння ХIV–ХVIII стст. праведзена картаграфаванне могільнікаў і вызначана сувязь іх тэрытарыяльнага размеркавання з пасяленчай структурай. Распрацавана дэталёвая класіфікацыя пахавальных помнікаў, вылучаны іх катэгорыі і віды. Прасочаны асаблівасці пахавальных помнікаў сельскага і гарадскога насельніцтва Беларускага Падзвіння ХIV–ХVIII стст. і храналагічныя змены ў іх развіцці. Прадстаўлена класіфікацыя інвентару пахавальных помнікаў рэгіёна з вылучэннем асобных груп, катэгорый і відаў. Вылучаны фактары развіцця пахавальных помнікаў ХIV–ХVIII стст. Рэканструяваны пахавальны абрад сельскага і гарадскога насельніцтва Беларускага Падзвіння ХІV–ХVІІІ стст. і прасочана яго развіццё.

http://adverbum.org/charauko-autareferat